بازگشت جنجالی بازنشستگان به کار؛ با مستمری خداحافظی کنید |

    کد خبر: 101650
    1404/09/01 - 01:50
    15 بازدید

در حالی‌ که صندوق تأمین اجتماعی با کسری تاریخی دست‌وپنجه نرم می‌کند و جوانان تحصیل‌کرده پشت درهای بسته بازار کار مانده‌اند، بازنشستگانِ دیروز دوباره در صف بازگشت به کار ایستاده‌اند. تقابلی بی‌سابقه میان «تجربه‌ای که اقتصاد بدون آن می‌لنگد» و «صندوقی که هر روز بیشتر فرومی‌ریزد» شکل گرفته؛ تقابلی که حالا قانون، سیاست و معیشت را در هم گره زده و به یکی از داغ‌ترین جدال‌های سال ۱۴۰۴ تبدیل شده است.

بازگشت جنجالی بازنشستگان به کار؛ با مستمری خداحافظی کنید

فهرست محتوا

از استانداری تا شستا؛ سرگذشت یک قانون پرحاشیه

اشتغال مجدد و پیامدهای آن؛ قانون چه می‌گوید؟

ابعاد اقتصادی بحران؛ آمارهایی که نادیده گرفته نمی‌شود

چرا بازنشستگان بازمی‌گردند؟

جست‌وجوی یک مدل منعطف

سال ۱۴۰۵ چه در پیش دارد؟

سخن پایانی؛ پایان راهکارهای صفر و یک

گسترش نیوز: در حالی که نرخ بیکاری جوانان تحصیل‌کرده همچنان بالای ۲۰ درصد مانده و صندوق تأمین اجتماعی با کسری بیش از ۵۰۰ هزار میلیارد تومان در وضعیت بحرانی قرار دارد، بحث بازگشت بازنشستگان به کار دوباره به یکی از چالش‌های جدی این روزهای ایران تبدیل شده است. مسئله‌ای که در ظاهر یک موضوع اداری به نظر می‌رسد، اما در عمل به گره‌ای اقتصادی–اجتماعی بدل شده؛ آیا استفاده از تجربه مدیران و متخصصان بازنشسته ضروری است؟

از استانداری تا شستا؛ سرگذشت یک قانون پرحاشیه

قانون «ممنوعیت به‌کارگیری بازنشستگان» نخستین‌بار در سال ۱۳۹۵ تصویب شد و طی سال‌های ۱۳۹۶، ۱۳۹۷ و ۱۴۰۰ اصلاحات متعددی را پشت سر گذاشت. فلسفه این قانون دو محور اصلی داشت؛ کاهش هزینه‌های دولت و باز کردن مسیر اشتغال برای نسل جدید. اما جایگاه تامین اجتماعی، به‌عنوان نهادی عمومی و خارج از دولت، همیشه در منطقه خاکستری قرار داشت؛ موضوعی که به مناقشه‌های متعدد حقوقی و اجرایی منجر شد.

در نهایت، دیوان محاسبات کشور در سال ۱۴۰۳ اعلام کرد که شستا و همه زیرمجموعه‌های آن نیز مشمول این قانون‌اند. این تفسیر، موجی از تغییرات مدیریتی را در هلدینگ‌های بزرگ تامین اجتماعی رقم زد و ده‌ها مدیر بازنشسته در بهار و تابستان ۱۴۰۴ ناچار به ترک سمت‌های خود شدند.

اشتغال مجدد و پیامدهای آن؛ قانون چه می‌گوید؟

بازنشسته تأمین اجتماعی اگر دوباره مشغول کار شود، با دو مجموعه قانون روبه‌رو است:

یک، قانون ممنوعیت به‌کارگیری بازنشستگان که اشتغال در دستگاه‌های دولتی و عمومی را ممنوع می‌کند؛ دو، تبصره ۲ ماده ۴۱ قانون تامین اجتماعی که می‌گوید در صورت اشتغال جدید و بیمه‌پردازی، مستمری قطع خواهد شد.

در خرداد ۱۴۰۴ تأمین اجتماعی بخشنامه‌ای صادر کرد که براساس آن حتی قراردادهای پیمانکاری یا مشاوره‌ای نیز در صورت مشاهده «رابطه تبعیت» مصداق اشتغال تلقی و مستمری قطع می‌شود. این در حالی بود که رأی وحدت رویه شماره ۹۰ دیوان عدالت اداری (۱۳۹۸) تأکید داشت قراردادهای مشاوره‌ای واقعی، رابطه کارگری–کارفرمایی ایجاد نمی‌کند.

با وجود چند رأی ابطالی در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، تأمین اجتماعی رویکرد سخت‌گیرانه‌تری اتخاذ کرده و هزاران بازنشسته در سال‌های گذشته با قطع مستمری مواجه شده‌اند.

ابعاد اقتصادی بحران؛ آمارهایی که نادیده گرفته نمی‌شود

بر اساس آخرین داده‌ها در آبان ۱۴۰۴، حدود ۴.۹ میلیون مستمری‌بگیر در تأمین اجتماعی وجود دارد. از این میان، برآوردها نشان می‌دهد ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار نفر هنوز مشغول کارند؛ بیشتر با قراردادهای خصوصی یا مشاوره‌ای. تنها در شش ماه نخست امسال بیش از ۴۲ هزار مورد قطع مستمری به دلیل اشتغال مجدد ثبت شده است.

این آمار زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم متوسط مستمری بازنشستگان حدود ۱۲.۵ میلیون تومان است، در حالی که هزینه سبد معیشت خانوار شهری به بیش از ۳۰ میلیون تومان رسیده. برای بسیاری از خانواده‌ها، قطع این مستمری به معنای سقوط ناگهانی در دامنه آسیب‌های معیشتی است.

چرا بازنشستگان بازمی‌گردند؟

افزایش تورم و کاهش قدرت خرید در سال‌های اخیر مهم‌ترین عاملی است که بازنشستگان را دوباره به بازار کار سوق می‌دهد. در این میان، متخصصان حوزه‌هایی مانند نفت، پتروشیمی، بانکداری و مدیریت پروژه بیش از دیگران خواهان ادامه همکاری در شرکت‌های دولتی و شبه‌دولتی هستند؛ چراکه درآمد این بخش‌ها بسیار بالاتر از میانگین حقوق در بازار کار است.

از یک سو ادامه حضور بازنشستگان در برخی صنایع مزیت‌هایی دارد. بررسی‌های داخلی شستا نشان می‌دهد خروج مدیران باتجربه در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ در برخی هلدینگ‌ها منجر به افت ۱۸ درصدی عملکرد پروژه‌ها شده است؛ اما بازگشت بازنشستگان به کار فشار بر بازار کار جوانان را تشدید می کند. از سوی دیگر، اشتغال بدون پرداخت حق بیمه (به‌ویژه در قالب قراردادهای مشاوره‌ای) بار مالی مضاعفی بر صندوق تحمیل می‌کند؛ صندوق باید مستمری بپردازد اما درآمد بیمه‌ای دریافت نمی‌کند.

جست‌وجوی یک مدل منعطف

در میانه این چالش، دولت و مجلس چند مسیر جایگزین را در دستور کار دارند. مهم‌ترین آنها طرح «بازنشستگی تدریجی» است که وزارت کار در تابستان ۱۴۰۴ ارائه کرد؛ مدلی که اجازه می‌دهد بازنشسته تا پنج سال با نیمی از ساعت کار و دریافت ۵۰ درصد مستمری فعالیت کند و هم‌زمان حق بیمه بپردازد تا مستمری نهایی‌اش افزایش یابد. این طرح هنوز تصویب نشده، اما احتمال گنجاندن آن در لایحه بودجه ۱۴۰۵ زیاد است.

همچنین قراردادهای مشاوره‌ای واقعی همچنان طبق آرای دیوان عدالت اداری معتبر شناخته می‌شود و شرکت‌های دانش‌بنیان طبق مصوبه مهر ۱۴۰۴ از قانون ممنوعیت مستثنی هستند.

سال ۱۴۰۵ چه در پیش دارد؟

با تشدید کسری صندوق و فشار مجلس برای اجرای کامل متناسب‌سازی و پرداخت بدهی‌های انباشته دولت، احتمال شدت گرفتن نظارت‌ها و سخت‌گیری‌ها بالاست. با این حال، نیاز صنایع به تجربه نیروهای باسابقه و نفوذ تشکل‌های بازنشستگی باعث می‌شود دولت نتواند رویکرد «قطع کامل» را در پیش بگیرد. پیش‌بینی اصلی برای سال آینده، ادامه وضعیت کنونی همراه با نظارت سختگیرانه‌تر بر قراردادهای مشاوره‌ای و اجرای آزمایشی بازنشستگی تدریجی در چند هلدینگ بزرگ است.

سخن پایانی؛ پایان راهکارهای صفر و یک

بحث بازگشت بازنشستگان نشان داده که نسخه‌های صفر و یک در این حوزه پاسخ نمی‌دهد. کشور از یک‌سو به تجربه مدیران تراز خود نیاز دارد و از سوی دیگر با صندوقی مواجه است که تنفسش دشوار شده و نسلی جوان که برای ورود به بازار کار چشم‌انتظار است. راه‌حل، نه در قطع ناگهانی مستمری و نه در به‌کارگیری بی‌ضابطه بازنشستگان، بلکه در طراحی مدل‌های منعطف، قابل نظارت و اقتصادی است؛ مدل‌هایی که بتوانند سرمایه انسانی را حفظ کنند، صندوق را از فروپاشی نجات دهند و فرصت‌های برابر برای جوانان ایجاد کنند.

گسترش نیوز

اقتصاد

بازگشت جنجالی بازنشستگان به کار؛ با مستمری خداحافظی کنید

بانک و بیمه

بازگشت جنجالی بازنشستگان به کار؛ با مستمری خداحافظی کنید

کدخبر:
۳۶۴۸۱۶

امیر خیرخواهان

۱۴۰۴/۰۸/۳۰ ۰۶:۰۰:۰۰

لینک کوتاه: https://armanetejarat.ir/?p=101650

پایگاه خبری گسترش نیوز یک خبرگزاری وابسته به موسسه فرهنگی مطبوعاتی گسترش صنعت معدن و تجارت می‌باشد که با شعار با ما سبک زندگی اقتصادی را گسترش دهید، آغاز بکار کرده است. پس از تشکیل موسسه فرهنگی مطبوعاتی صمت، تلاش‌های بسیاری جهت راه‌اندازی این خبرگزاری به صورت خصوصی صورت پذیرفت. مؤسسه فرهنگی مطبوعاتی گسترش صنعت معدن و تجارت، در تاریخ یک اردیبهشت سال 1394 به شماره ثبت 35854 و شناسه ملی 14004862024 به ثبت رسیده است. دفتر مرکزی این موسسه در تهران- خیابان قایم مقام فراهانی- جنب کلینیک تهران- کوچه آزادگان - پلاک 26 واقع شده است. صاحب امتیاز گسترش نیوز را موسسه فرهنگی مطبوعاتی گسترش صنعت معدن و تجارت می‌باشد. مدیر مسئول این پایگاه خبری و موسسه فرهنگی مطبوعاتی صمت نیز ناصر بزرگمهر بوده، مسئولیت سردبیری گسترش نیوز برعهده میلاد محمدی گذاشته شده است. شروین اُشیدری به عنوان معاون سردبیر در این مجموعه فعالیت می‌کند و دبیر بخش گزارش نیز مجتبی اسکندری می‌باشد. گسترش نیوز خود را موظف کرده است تا اصول اجتماعی و ملی بیان شده در میثاق نامه خود را اجرا نماید. این اصول عبارتند از: التزام عملی به قانون اساسی به‌عنوان منشور ملی، بر اساس تکلیف امر به‌ معروف و نهی از منکر، حمایت از ارزش‌های دینی، انقلابی، اخلاق اسلامی و هنجارهای عمومی، احترام به اصول دینی، اعتقادات مذهبی، آداب و سنن قومی و ملی و ‌پرهیز از هرگونه تحریک قومیت ‌ها، اقلیت‌های دینی و مذهبی، پرهیز از انتشار هرگونه محتوای مبتذل و مستهجن و صحنه‌های خشن که موجب مخدوش شدن بهداشت روانی جامعه یا نادیده گرفتن کرامت انسانی گردد، انتشار سریع و به‌ موقع مشکلات جامعه و پرهیز از ملاحظاتی که منجر به خود سانسوری می‌شود. میثاق نامه گسترش نیوز در رابطه با محتوای رسانه نیز شامل بندهای مختلف می‌باشد. سرلوحه کار قرار دادن راست‌گویی و نقل صحیح و دقیق اخباراقتصادی به ‌عنوان نخستین اصل حرفه‌ای، امتناع از انتشار اخباری که منبع آنها مشخص و معتبر نباشد و اعتقاد بر آنکه منبعی که حتی با رعایت اصل محفوظ ماندن هویتش توسط رسانه، باز هم مسئولیت خبری را که در اختیار رسانه قرار می‌دهد، نمی‌پذیرد قابل اتکا و اعتماد نیست، خبر را از تحلیل و تفسیر آن جدا کرده و در نگارش به‌گونه‌ای عمل شود که مخاطب، متوجه تمایز این دو گونه بشود، تفکیک آگهی و رپرتاژ آگهی صریحا از مطالب و محتوای رسانه، الزام به درج نام منبع و یا پدیدآورنده در نقل هرگونه محتوا، خودداری از کاربرد حروف اختصاری برای اشخاص و سایر شیوه‌های مشابه در کنار نشانی‌دادن به نحوی که بر همان اشخاص، تعین پیدا کند در مواردی که به دلیل موانع و یا ملاحظات اخلاقی و یا حقوقی نام بردن از اشخاص محدودیت دارد و پرهیز در انتشار اخبار و تحلیل‌ها ضمن رعایت انصاف، از سیاه ‌نمایی و یأس‌آفرینی از جمله اصول گسترش نیوز در محتوای رسانه ای می باشد. گسترش نیوز خود را موظف می‌داند تا در راستای ایفای اصول رفتار رسانه‌ای پایبند به قوانین و اخلاق باشد. بنابراین گسترش نیوز خود را موظف می‌داند تا در صورتی که در نقل خبر و انتشار آن دچار اشتباه شوند، صراحتا و از طریق رسانه، از مخاطبان و آسیب‌دیدگان از خطای خودمان عذرخواهی نماید. به منظور کسب خبر، خود و رسانه خود را معرفی کند و به‌صورت مخفیانه از دستگاه‌های ضبط صدا و تصویر و ویدئو استفاده ننماید. از ایراد اتهام، اهانت و نشر مطلب کذب علیه رسانه‌های قانونی به ‌ویژه امضاکنندگان این میثاق، پرهیز نماید و انتقادات‌ خود را طبق دستور قرآنی"و جادلهم بالتی هی احسن" مطرح کند. برای انجام مصاحبه با هرکس از او اجازه گرفته و در صورتی که بخواهد پیش از انتشار مصاحبه خود را بازبینی کند این حق را برای او محفوظ دانسته و به خواست او عمل نماید. گسترش نیوز حریم خصوصی افراد را محترم می‌شمارد و اسرار زندگی دیگران را فاش نمی کند. متوجه حقوق کم‌توانان، آسیب‌دیدگان، متهمان و حتی مجرمان بوده و در مصاحبه یا گرفتن عکس از آنها به اجازه از خودشان بسنده نمی کند و به اصولی فراتر از آن پایبند است و در نشر محتوای مرتبط با آنان کرامت انسانی‌شان در حال و آینده را مورد توجه قرار می دهد. حقوق کودکان را محترم شمرده و از انتشار مصاحبه، تصویر و فیلم کودکان در حالات غیرمتعارف، آرایش کرده و غیرمنتاسب با شخصیت کودکی و ناسازگار با حفظ کرامت انسانی آنان در حال و آینده خودداری می نماید و همین‌طور از شناساندن کودکانی که مورد آزار و سوء استفاده قرار گرفته‌اند از طریق انتشار نام و تصویر آنان خودداری می کند. در رابطه با رفتار سازمانی نیز یک سری اصول و قواعد در میثاق نامه این خبرگزاری ذکر شده است. گسترش نیوز حمایت از شأن و کرامت خبرنگاران رسانه متبوع خود را وظیفه خود می داند و حقوق مادی و معنوی آنان از جمله در امور بیمه تأمین اجتماعی، دفاع در محاکم قضایی و غیر آن رعایت می کند. هم‌چنین در لیست بیمه خود برای همکاران تحریریه از سمت‌های غیرِ روزنامه‌ن گارانه استفاده نمی‌کند. در هنگام جذب و به کارگیری همکاران تمام وقت، به ‌ویژه اگر در یکی از رسانه‌های عضو میثاق، مشغول به کار باشند، صرفا پس از تسویه‌ حساب و اظهار رضایت مدیر رسانه محل اشتغال قبلی، آنان را برای همکاری می‌پذیرد. برای پیش‌گیری از تطمیع رسانه و روزنامه ‌نگاران، دریافت هدیه غیرمتعارف از سازمان‌ها و اشخاص را امری ناپسند می‌داند و به ‌هیچ ‌وجه چنین هدیه‌هایی را نمی پذیرد و همکاران خود را هم از پذیرش چنین هدایایی منع می نماید. میزان هدیه متعارف را شورای داوری در ابتدای هر سال اعلام می‌کند. گسترش نیوز صراحتا وابستگی‌های مالی و تشکیلاتی و گرایش‌های خود را رسما اعلام می کند و مناسبات مالی خود با وابستگان اشاره شده و حامیان خود را به ‌طور آشکار و شفاف اعلام می نماید. صنعت معدن، تجارت، اقتصاد، فرهنگ، جامعه، ورزش، سیاست و چندرسانه‌ای بخش‌های اصلی تحت پوشش خبری گسترش نیوز می‌باشد. صنعت معدن با زیرحوزه‌های؛ صنعت، معدن، گسترش نیوز قیمت خودرو، انرژی، تجارت با زیرحوزه؛ اصناف، کسب و کار، نمایشگاه و گردشگری، اقتصاد با زیرحوزه؛ بانک و بیمه، بورس، گسترش نیوز مسکن، فرهنگ با زیرحوزه؛ سینما و تلویزیون، موسیقی و آموزشی، جامعه با زیرحوزه؛ سبک زندگی، حوادث، فناوری و شهری، ورزش با زیرحوزه؛ فوتبال، منهای فوتبال، سیاست با زیرحوزه؛ سیاست داخلی و سیاست بین الملل، چندرسانه‌ای با زیرحوزه؛ عکس، صوت، فیلم، اینفوگرافی و کاریکاتور از جمله زمینه‌های فعالیت گسترش نیوز است. در بخش‌های مختلف این پایگاه خبری جهت دسترسی سریعتر می‌توان، پربازدید سیاست، پربازدید بانک و بیمه مثل گسترش نیوز سهام عدالت، پربازدید فیلم، پربازدید خودرو، پیشنهاد سردبیر و گزارش ویژه را مشاهده نمایید. به منظور ثبت تبلیغات و یا ارائه نظرات درباره گسترش نیوز می‌توان از شماره تماس ۸۲۱۹۰ – ۰۲۱ داخلی ۲۱۴ استفاده نمود. همچنین گسترش نیوز را به راحتی با آیدی gostareshnews@ در شبکه‌های اجتماعی مانند آپارات، یوتیوب، تلگرام، اینستاگرام و توییتر پیدا کرد. متوسط بازدید روزانه سایت گسترش نیوز 120 هزار مخاطب بوده و در جایگاه 372 ایران در رنک بندی الکسا و 7908 جهان قرار دارد.

مطالب مرتبط

مطالب بیشتر»

پر بیننده ترین

آخرین مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × 5 =