بدهی‌های ارزی و معلق؛ ضربه شرکت‌های تابعه به هلدینگ پتروفرهنگ |

به گزارش نبض بازار، پتروفرهنگ در سال ۱۳۸۷ به عنوان بازوی اصلی سرمایه گذاری صندوق ذخیره فرهنگیان در حوزه نفت، گاز، پتروشیمی و انرژی تاسیس شده است. این هلدینگ علی‌رغم بهبود سودآوری کلی در سال‌های اخیر، با چالش‌های جدی ناشی از زیان‌ها و ابهامات مالی شرکت‌های تابعه مانند پتروشیمی کیان رو‌به‌رو است. این ابهامات شامل ۱۴ هزار میلیارد ریال پیش‌پرداخت معلق در تسویه حساب‌های پیمانکاری با شرکت مهندسی و ساختمان صنایع نفت و ۱۴.۷ میلیون یورو تعهد ارزی منقضی‌شده است که حداقل ۴.۴ میلیون یورو بازپرداخت ارزی به همراه ۲،۳۹۹ میلیارد ریال جریمه نقدی را به همراه داشته و وضعیت ۱۰.۳ میلیون یورو باقیمانده همچنان نامشخص مانده است.

تاریخچه

هلدینگ نفت، گاز و پتروشیمی پتروفرهنگ (متعلق به صندوق ذخیره فرهنگیان) یکی از بازیگران کلیدی صنعت پتروشیمی ایران است که از سال ۱۳۸۷ فعالیت می‌کند و بر تولید متانول و طرح‌های مرتبط تمرکز دارد. این هلدینگ با شرکت‌های تابعه‌ای مانند پتروشیمی‌های سبلان، دنا، کیمیای پارس خاورمیانه، مروارید، خراسان و شیمیایی لاوان، درگیر چالش‌های فنی، مالی، مدیریتی و اجتماعی است. بر اساس گزارش‌های اخیر علی‌رغم پیشرفت‌هایی مانند خروج از زیان و افزایش تولید، مشکلات ساختاری این هلدینگ همچنان پابرجاست.

مشکلات مالی و زیان‌دهی

طی دو سال مالی گذشته، زیان خالص تجمیعی حدود ۴۳ هزار میلیارد ریال بوده است. هرچند این هلدینگ در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۲ از زیان خارج شد و به سود عملیاتی ۱۰ هزار میلیارد ریال رسید، اما بدهی‌های چند هزار میلیاردی به بانک‌ها و تأمین‌کنندگان در واحد‌هایی مانند سبلان و کیمیا ادامه دارد. به عنوان مثال، بخش عمد‌های از دارایی‌ها (تا سقف ۵۷۱ هزار میلیارد ریال) و حساب‌های بانکی (معادل ۱۵۷۳ میلیارد ریال) شرکت کیمیای پارس خاورمیانه به دلیل بدهی مالیاتی مسدود شده است. علاوه بر این به نظر می‌رسد برای پروژه‌های جدید مانند توسعه میادین گازی گردان و پازن، منابع مالی ریالی و ارزی کافی وجود ندارد که می‌تواند به بحران‌های بیشتر منجر شود. هدفِ تنوع در سبد محصولات برای افزایش سودآوری توسط مدیران شرکت پیگیری می‌شود، اما فروش متانول و صادرات با نوسانات بازار و تحریم‌ها رو‌به‌رو است. علاوه بر این، اعتراضات کارکنان به دلیل مشکلات معیشتی، و استخدام‌ها در شرکت‌های تابعه (مانند سبلان و کیمیا) منجر به تجمعات اعتراضی بازنشستگان فرهنگی و کارکنان شده است.

ابهامات مالی شرکت‌های تابعه

بر اساس گزارش حسابرس قانونی، در شرکت پتروشیمی کیان (شرکت وابسته) و در رابطه با چگونگی تسویه حساب‌های فی‌مابین شرکت با شرکت مهندسی و ساختمان صنایع نفت و یا پیمانکاران آن شرکت شامل ۱۴ هزار میلیارد ریال پیش‌پرداخت سرمایه‌ای و حل و فصل ادعا‌های فی‌مابین با توجه به اعلام خاتمه پیمان با شرکت مذکور تعیین تکلیف نشده است. همچنین مبلغ تعهدات ارزی رفع‌نشده منقضی‌شده شرکت مذکور معادل ۱۴.۷ میلیون یورو بوده که طبق آرای مراجع قضایی حداقل محکوم به اعاده عین ارز به مبلغ ۴.۴ میلیون یورو و همچنین جریمه نقدی معادل دو هزار و ۳۹۹ میلیارد ریال شده است. همچنین چگونگی وضعیت سایر تعهدات ارزی رفع‌نشده منقضی‌شده به مبلغ ۱۰ میلیون و ۳۰۰ هزار یورو تاکنون منجر به نتیجه نشده است.

مشکلات تأمین خوراک و تولید

تأمین خوراک پایدار یکی از چالش‌های اساسی صنعت پتروشیمی است و پتروفرهنگ نیز از آن متأثر است. فرمول تعیین نرخ خوراک گاز نیاز به اصلاح دارد و محدودیت‌های شرکت ملی گاز، تولید را مختل می‌کند. طی دو سال اخیر تولید متانول در شرکت‌های تابعه رشد داشت، اما نگرانی‌های مداوم در مورد تعهدات پیمانکاران پروژه‌ها (مانند تهیه خوراک کافی در کیمیای پارس خاورمیانه) وجود دارد.